raport z badań i rekomendacje dla trzeciego sektora.
Wojna i przymusowa migracja zmieniają życie. Ale doświadczenie uchodźstwa to nie tylko trauma, straty i kryzys. To także
Siła, Sprawczość, Relacje, Zasoby i Strategie
dzięki którym można radzić sobie z nową rzeczywistością.
„Superbohaterki w spódnicy” to projekt badawczy poświęcony odporności psychicznej Ukrainek, które po 24 lutego 2022 roku przyjechały do Polski. Chciałyśmy oddać głos kobietom i lepiej zrozumieć ich doświadczenia – zarówno wyzwania, z którymi się mierzą, jak i to, co pomaga im budować życie na nowo.
Badanie jest efektem współpracy międzynarodowego zespołu badaczek i Fundacji Splot Społeczny. Projekt łączy wiedzę psychologiczną, międzykulturową i społeczną z praktycznym doświadczeniem organizacji pracującej bezpośrednio z osobami z doświadczeniem uchodźstwa.
Jego rezultatem są
badania, publikacje, rekomendacje
i działania upowszechniające wiedzę,
które mają wspierać tworzenie bardziej adekwatnych, skutecznych i wrażliwych kulturowo form pomocy. Poznaj badanie, zespół, wyniki i rekomendacje!
„Superbohater w spódnicy” to badanie poświęcone odporności psychicznej Ukrainek, które po 24 lutego 2022 roku przyjechały do Polski.
Powstało z potrzeby lepszego zrozumienia ich doświadczeń związanych z wojną, przymusową migracją i odnajdywaniem się w nowej rzeczywistości.
Interesowało nas nie tylko to, z jakimi trudnościami mierzą się Ukrainki, ale również co pomaga im radzić sobie z kryzysem, jakie mają zasoby i strategie działania oraz jakiego wsparcia potrzebują. Przyglądałyśmy się także ich doświadczeniom związanym z pomocą otrzymywaną w Polsce – temu, co było dla nich rzeczywiście pomocne, a gdzie pojawiały się bariery i niezaspokojone potrzeby.
Centralne miejsce w badaniu zajmują głosy i perspektywy samych Ukrainek.
Chciałyśmy stworzyć przestrzeń, w której mogą opowiedzieć o swoich doświadczeniach własnymi słowami.
Naszym celem było nie tylko lepsze poznanie doświadczeń Ukrainek, ale także przełożenie wiedzy na praktykę. Dlatego wyniki badania stały się podstawą rekomendacji dla organizacji i instytucji wspierających osoby z doświadczeniem uchodźstwa – tak aby pomoc była bardziej adekwatna, skuteczna i wrażliwa kulturowo.
Łączymy rzetelność badań naukowych z wiedzą
i doświadczeniem osób, których badania dotyczą.
Jest nam bliskie podejście Community Based Participatory Action Research (CBPAR), stąd zrodziła się współpraca z organizacją społeczną. Aktywnie uwzględniałyśmy perspektywy badanej społeczności na każdym etapie procesu.
W badaniu „Superbohater w spódnicy” przeprowadziłyśmy 33 pogłębione, półustrukturyzowane wywiady psychologiczne z Ukrainkami z doświadczeniem uchodźstwa w Polsce.
Rozmowy prowadzone były w językach uczestniczek, a zebrany materiał został poddany analizie metodą refleksyjnej analizy tematycznej.
Bezpieczeństwo badanych było jednym z kluczowych elementów procesu badawczego. Projekt uzyskał pozytywną opinię Komisji ds. Etyki Badań Naukowych na Wydziale Psychologii Uniwersytetu SWPS.
Ze względu na wrażliwą tematykę wywiadów uczestniczki miały zapewnioną opiekę interwentki kryzysowej, dostępnej w razie pojawienia się silnych emocji lub potrzeby dodatkowego wsparcia. W całym procesie stosowałyśmy podejście wrażliwe kulturowo i trauma-informed, dbając o podmiotowość, dobrostan i bezpieczeństwo uczestniczek.
Wyniki przekładamy na praktyczne rekomendacje dla organizacji i osób pracujących z osobami z doświadczeniem uchodźstwa.
Raport „Superbohater w spódnicy. Odporność psychiczna Ukrainek uciekających do Polski przed wojną w Ukrainie” to:
doświadczeń Ukrainek, które uciekły do Polski przed wojną
ich historie, doświadczenia, potrzeby i sposoby radzenia sobie w nowej rzeczywistości
zasobów, które pomagają radzić sobie z kryzysem i budować życie w Polsce
doświadczenia Ukrainek związane z pomocą otrzymywaną w Polsce oraz wskazane przez nie bariery i potrzeby
i osób pracujących z uchodźczyniami, pomagające projektować bardziej adekwatne i skuteczne formy wsparcia
raport powstał dzięki współpracy międzynarodowego zespołu psycholożek i organizacji społecznej pracującej bezpośrednio z osobami z doświadczeniem uchodźstwa.
Zapraszamy do lektury!
Pobierz pełny raport
Wypełnij formularz by dostać maila z pełnym raportem:
Czytaj skrót raportu
Kliknij by pobrać PDF:
Artykuł naukowy opublikowany w International Journal of Clinical and Health Psychology, Volume 24, Issue 4, October–December 2024, 100506:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1697260024000711
2025.09.12
Sympozjum w ramach 20 Zjazdu Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej w Warszawie
2024.06.26
Wystąpienie w ramach Forth ERUA Annual Summit 2024 Social Innovations for Transformative Society, Vilnus, Mykolas Romeris University
2024.04.5-6
Wystąpienie podczas IV Konferencji Psychologii Jakościowej, Kraków, Uniwersytet Ignatianum
2023.12.14
Wyniki badania jakościowego”. Wystąpienie podczas Międzynarodowej konferencji naukowej w 75. rocznicę uchwalenia Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa. Uniwersytet Warszawski
2023.09.22-24
Wystąpienie podczas 18 Zjazdu Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej, Łódź
2023.08.04
Wystąpienie podczas 27th Regional Conference of the International Association for Cross-Cultural Psychology, University of Limerick, Limerick, Irlandia
Jesteśmy międzynarodowym zespołem psycholożek, badaczek i osób pracujących społecznie, które łączy doświadczenie pracy badawczej i bezpośredniej pracy z osobami z doświadczeniem uchodźstwa.
Łączymy różne perspektywy – psychologiczną, międzykulturową, migracyjną i społeczną – aby lepiej rozumieć doświadczenia osób, które znalazły się w sytuacji przymusowej migracji. W naszej pracy szczególnie ważne jest oddawanie głosu osobom, których doświadczenia badamy, oraz przekładanie wiedzy naukowej na praktyczne rozwiązania.
Nasz zespół tworzą badaczki związane m.in. z Uniwersytetem SWPS, Uniwersytetem Ignatianum i Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza oraz praktyczki z Fundacji Splot Społeczny. Wspólnie łączymy wiedzę akademicką z doświadczeniem organizacji społecznej i wieloletnią praktyką pracy z osobami z doświadczeniem uchodźstwa.
Badaczka prowadząca
Uniwersytet SWPS
Badaczka
Uniwersytet Ignatianum
Badaczka
Uniwersytet SWPS
Badaczka
Uniwersytet SWPS
Badaczka
Centrum Badań Migracyjnych, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
Badaczka
Uniwersytet SWPS
Badaczka
Uniwersytet SWPS
Inicjatorka
Fundacja Splot Społeczny
„Dobra integracja, silne społeczności”. Wsparcie dobrostanu i dobrego współbycia w społecznościach lokalnych”.
Raport „Superbohater w spódnicy” stał się podstawą do zaprojektowania działań wspierających obywateli państw trzecich w ramach środków europejskich Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (FAMI), realizowanych przez Fundację w latach 2025–2027.
Zewnętrzna, naukowa diagnoza potwierdza, że podejmowane działania odpowiadają na rzeczywiste potrzeby i wyzwania integracyjne osób z doświadczeniem uchodźczym, a szerzej – migracyjnym. Stanowi zewnętrzny i niezależny dowód słuszności, jednocześnie będąc podporą argumentacji wobec grantodawców i darczyńców.
Proces stał się przykładem realnych korzyści ze współpracy międzyorganizacyjnej – łączenia wiedzy naukowej, doświadczenia organizacji społecznych i potencjału instytucji na rzecz trafnych, skutecznych i efektywnych rozwiązań służących wspólnemu dobru.
O naszych działaniach przeczytasz więcej na stronie fundacji.
Raport z badań powstał dzięki wsparciu:
Upowszenienie rezultatów (webinary):
Strona internetowa powstała w ramach projektu „Dobra integracja, silne społeczności. Wsparcie dobrostanu i dobrego współbycia w społecznościach lokalnych” współfinansowanego ze środków Funduszu Azylu, Migracji i Integracji.
2023.08.04
Wystąpienie podczas 27th Regional Conference of the International Association for Cross-Cultural Psychology, University of Limerick, Limerick, Irlandia,
Maria Baran, Halina Grzymała-Moszczyńska, Marcelina Zjawińska, Irena Pujszo, Viktoriia Naritsa, Yuliia Ovsiienko, Agnieszka Kania, Larysa Sugay, Julia Niedziałek
2023.09.22-24
Wystąpienie podczas 18 Zjazdu Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej, Łódź,
Maria Baran, Halina Grzymała-Moszczyńska, Marcelina Zjawińska, Irena Pujszo, Viktoriia Naritsa, Yuliia Ovsiienko, Agnieszka Kania, Larysa Sugay, Julia Niedziałek
2023.12.14
Wystąpienie podczas Międzynarodowej konferencji naukowej w 75. rocznicę uchwalenia Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa. Uniwersytet Warszawski,
Prawne i społeczne skutki zbrodni prawa międzynarodowego w Ukrainie. Maria Baran, Halina Grzymała-Moszczyńska, Marcelina Zjawińska, Irena Pujszo, Viktoriia Naritsa, Yuliia Ovsiienko, Agnieszka Kania, Larysa Sugay, Julia Niedziałek
2024.04.5-6
Wystąpienie podczas IV Konferencji Psychologii Jakościowej, Kraków, Uniwersytet Ignatianum,
Trauma w kontekście mono- i międzykulturowym. Maria Baran, Halina Grzymała-Moszczyńska, Marcelina Zjawińska, Irena Pujszo, Viktoriia Naritsa, Yuliia Ovsiienko, Agnieszka Kania, Larysa Sugay, Julia Niedziałek
2024.06.26
Wystąpienie w ramach Forth ERUA Annual Summit 2024 Social Innovations for Transformative Society, Vilnus, Mykolas Romeris University,
Maria Baran, Halina Grzymała-Moszczyńska, Marcelina Zjawińska, Larysa Sugay, Irena Pujszo, Viktoriia Naritsa, Yuliia Ovsiienko, Julia Niedziałek
2025.09.12
Sympozjum w ramach 20 Zjazdu Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej w Warszawie.
Wyzwania adaptacji i integracji uczniów uchodźczych z Ukrainy w polskiej szkole” (autorki: Maria Baran, Halina Grzymała-Moszczyńska, Marcelina Zjawińska, Larysa Sugay, Irena Pujszo, Yuliia Ovsiienko, Viktoriia Naritsa, Sabina Zdebiak, Alicja Kromka) oraz prezentacja „Asymilacja pod pozorem integracji: zagrożenia utraty tożsamości kulturowej dzieci uchodźczych z Ukrainy w polskiej szkole” (autorki: Maria Baran, Halina Grzymała-Moszczyńska, Marcelina Zjawińska, Larysa Sugay, Irena Pujszo, Yuliia Ovsiienko, Viktoriia Naritsa, Sabina Zdebiak)